RADIOAKTIV ELEMENTLARNING YEMIRILISH DAVRIDA KIMYOVIY VA FIZIKAVIY JARAYONLARNING SODIR BO’LISHI - Mohinur Normurodova Mamarasulovna; Yulduz Abdullayeva Sherboyevna (ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 2024)
Radioaktivlik vaqtida yadro bir holatdan ikkinchi holatga o’tadi, bu bilan yadro o’z tarkibida bo’lgan va radioaktivlik vaqtida vujudga keluvchi zarralar (masalan: alfa, proton, beta, ... ) yengil yadrolar hamda fotonlami chiqarishi mumkin. Buning natijasida yemirilayotgan yadrolaming tarkibi yoki ichki energiyasi o’zgaradi. Radioaktivlik tabiiy sharoitda ro’y berib qolmay, uni sun’iy yo’l bilan ham hosil qilish mumkin. Ammo ikkala radioaktivlik orasida farq yo’q. Radioaktivlik qonunlari radioaktiv izotopning qanday olinishiga bog’liq emas. Radioaktivlik yadroning ichki xususiyati bo’lib, har bir yadro o’ziga xos yemirilish turi, intensivlikka ega. Radioaktivlik xususiyati tashqi ta’sirlarga (temperatura, bosim, elektr yoki magnit maydon) bog’liq emas. Ko’pgina radioaktiv yadrolar nishon yadroni turii tezlashtirilgan zarralar bilan bombardimon qilishlik bilan hosil qilinadi. Dastlabki radioaktiv nurlanishlartahlili tabiiy radioaktivlik vaqtida alfa, beta zarralar va qisqa to’lqinli gamma fotonlar chiqishini ko’rsatdi. 1939-yilda G.N.Flerov, K.A.Petrjaklar og’ir yadrolaming (A = 240) o’zo’zidan ikkita o’rtacha yadroga bo’linishligini kashf etdilar.